skip to Main Content
Kobieta Trzymająca Się W Okolicy Serca Oraz Płuc Z Powodu Problemów Oddechowych

Odma płucna. czy jest? Objawy, przyczyny, leczenie

Odma opłucnowa, inaczej zwana odmą płucną. Dowiedz się, czym się objawia oraz jak ją leczyć.

Czym jest odma opłucnowa?

Odmą płucną określa się obecność powietrza w jamie opłucnej z zapadniętym płucem. Odma może wykształcić się samoistnie lub być skutkiem urazu klatki piersiowej. Czasem jest spowodowana także działaniami diagnostyczno-leczniczymi.

Jest to więc stan, w którym do opłucnej przedostaje się powietrze, a następnie zaczyna uciskać ono pęcherzyki płucne, co natomiast prowadzi do uszkodzenia płuc.

Odma zdecydowanie częściej dotyka mężczyzn, niż kobiety. Szczególnie narażone są na nią osoby pomiędzy 20 a 30 rokiem życia oraz te po 60 roku życia. Schorzenie to może przebiegać zupełnie bezobjawowo, jednak jest to rzadkość. U wielu pacjentów dochodzi do bólu w klatce piersiowej oraz spłyconego oddechu.

Zapobieganie odmie płucnej jest niezwykle trudne, ponieważ pęcherzyki płucne przed ich przebiciem nie dają żadnych niepokojących objawów, które świadczyłyby o występowaniu schorzenia.

Rodzaje odmy płucnej

Definiując odmę płucną można wyróżnić 3 podstawowe rodzaje:

  • odmę samoistną (pierwotną – u osób zdrowych; wtórną – u osób z już przebytymi chorobami płuc)
  • odmę pourazową (w skutek uszkodzenia dolnych dróg oddechowych)
  • odmę jatrogenną (powstałą w skutek wykonywanych czynności diagnostyczno-leczniczych)

Odmę opłucną można scharakteryzować także ze względu na mechanizm jej powstania, wyróżniamy tutaj:

  • odmę zamkniętą (powstaje w sytuacji, w której do jamy opłucnowej jednorazowo przedostaje się pewna ilość powietrza, która może zostać samoistnie wchłonięta)
  • odmę otwartą (korą powoduje swobodny przepływ powietrza do i z jamy opłucnowej przez otwór w ścianie klatki piersiowej lub oskrzelu. Ten rodzaj odmy jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ może powodować zagrażające życiu wahadłowe ruchy śródpiersia, a następnie zatrzymanie akcji serca)
  • odmę prężną, inaczej zwaną też wentylową (gdzie w otworze, którym powietrze napływa do jamy opłucnowej tworzy się zastawka uniemożliwiająca usuwanie powietrza. W tej sytuacji ilość powietrza w opłucnej przybywa wraz z każdym kolejnym oddechem)

Jakie są objawy odmy opłucnowej?

Do objawów odmy opłucnowej należą:

  • ból w jamie opłucnowej
  • brak drżenia głosowego
  • duszności i kaszel
  • asymetryczny oddech
  • przyspieszone tętno
  • bladość powłok
  • nadmierna potliwość
  • osłabienie

Należy zwrócić także uwagę na fakt, że jeśli odma ma niewielkie rozmiary, może zostać ona niezauważona a nawet samoistnie wchłonięta na przestrzeni kilku dni. Jeśli ma ona większy rozmiar, konieczna jest jednak interwencja lekarza specjalisty.

W przypadku wystąpienia powyżej wymienionych objawów zaleca się jak najszybsze wezwanie pogotowia ratunkowego lub transport pacjenta do szpitala, w którym zostaną wykonane niezbędne badania diagnostyczne oraz zostanie mu udzielona fachowa pomoc lekarska.

Odma opłucnowa – przyczyny

Przyczyna wystąpienia odmy opłucnowej zależy bezpośrednio od jej rodzaju. Dla przykładu, przyczyny występowania odmy samoistnej nie są znane. Do czynników ryzyka zalicza się między innymi palenie tytoniu, występowanie tego schorzenia w rodzinie oraz płeć (jak wspominaliśmy już wcześniej, odma opłucnowa częściej występuje u mężczyzn).

Wtórna, samoistna odma opłucnowa może być skutkiem ubocznym niektórych chorób, takich jak:

  • POChP (czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc)
  • sarkoidoza
  • idiopatyczne włóknienie płuc
  • mukowiscydoza
  • rak płuc
  • gruźlica
  • przerzuty nowotworowe
  • infekcje dróg oddechowych
  • choroby układowe (takie jak na przykład toczeń)
  • histiocytoza

Pourazowa odma płucna może być wynikiem urazu ściany klatki piersiowej. Do uszkodzenia takiego może dość podczas wypadku samochodowego, kiedy dochodzi do złamania żebra. Niektóre zabiegi medyczne, takie jak biopsja guzków płuc, biopsja opłucnej czy resuscytacja krążeniowo-oddechowa także mogą prowadzić do powstania odmy płucnej. 

Diagnostyka odmy opłucnowej

Właściwe rozpoznanie schorzenia możliwe jest po wykonaniu niezbędnych badań diagnostycznych. Do badań takich należą:

  • RTG klatki piersiowej
  • Tomografia komputerowa
  • USG
  • EKG
  • Gazometria i pulsoksymetria

Odma opłucnowa – leczenie

Forma wybranego leczenia odmy opłucnowej zależy bezpośrednio od rodzaju zdiagnozowanej odmy (o rodzajach pisaliśmy wyżej). Leczenie powinno być dobrane indywidualnie pod danego pacjenta. Jeśli odma nie jest duża, bardzo często może dojść do jej samoistnego wchłonięcia. W takiej sytuacji zaleca się, aby chory leżał w łóżku i przyjmował leki przeciwbólowe. Ważne są tutaj także ćwiczenia oddechowe, o których możesz przeczytać w tym artykule.

W sytuacji, kiedy dochodzi do odmy otwartej lub wentylowej, wymagana jest natychmiastowa pomoc lekarska. W celu zamiany odmy otwartej w odmę zamkniętą należy bowiem zastosować tak zwany opatrunek Ashermana.

Opatrunek Ashermana składa się z kompresu wchłaniającego krew, folii samoprzylepnej oraz jednokierunkowego zaworu, który hamuje dostawania się powietrza do jamy opłucnej.

W niektórych przypadkach wymagane może być zastosowanie:

  • drenażu jamy opłucnej (polega on na wprowadzenia do jamy opłucnowej drenu, który zwiera system zapewniający utrzymanie ciśnienia. Do wykonania tego zabiegu niezbędne jest znieczulenie pacjenta
  • nakłucia z aspiracją powietrza (zabieg ten możliwy jest jedynie w sytuacji, kiedy nie doszło do krwiaka lub wysięku. W zabiegu tym powietrze odsysa się z jamy opłucnowej za pomocą igły)
  • leczenia chirurgicznego (tak zwanej torakotomii, która umożliwia dostęp do płuc oraz opłucnej. W zabiegu tym lekarz może obserwować patologie, a także usunąć opłucną ścienną wraz. jej zrostami)
Back To Top