skip to Main Content
Mężczyzna Jedzący Cytrynę I Krzywiący Się

Objawy obniżonej odporności – co zrobić?

Już lato, a wraz z nim zapewne wiele ciekawych przygód. Choć latem skupiamy się na wakacyjnych atrakcjach, układ odpornościowy zdecydowanie nie wyjeżdża na urlop, a jego sprawność latem jest tak samo ważna, jak jesienią czy zimą. Zwłaszcza, że podczas wakacyjnych podróży jesteśmy szczególnie narażeni na infekcje bakteryjne oraz infekcje wirusowe.

Jak rozpoznać objawy obniżonej odporności i czym w ogóle jest odporność?

Układ odpornościowy – co to takiego?

Układ immunologiczny, zwany inaczej układem odpornościowym to nic innego, jak układ narządów, dzięki którym możliwe jest działanie mechanizmów odporności w ciele człowieka. Układ ten stanowi pierwszą linię obrony organizmu przed infekcjami.

To właśnie układ immunologiczny umożliwia człowiekowi prawidłowe funkcjonowanie w środowisku, w którym występuje potencjalne zagrożenie w postaci bakterii, wirusów, wolnych rodników oraz niebezpiecznych antygenów.

Układ immunologiczny człowieka ma kilka bardzo przydatnych funkcji. Jedną z nich jest możliwość rozróżniania komórek obcych od komórek własnego organizmu. Czytając o sytuacjach patologicznych można natknąć się na sformułowanie tak zwanej choroby autoimmunizacyjnej, która praktyce oznacza traktowanie przez układ odpornościowy własnych komórek jako wrogie. Jest to jednak sytuacja patologiczna, która wymaga odpowiedniego leczenia i nie jest ona normą.

Układ immunologiczny ma także zdolność uczenia się, czyli tak zwaną pamięć immunologiczną. Polega ona na tym, że komórki układu odpornościowego zapamiętują te antygeny, z którymi miały wcześniej do czynienia. Dzięki temu, w przypadku ponownego kontaktu z tymi antygenami, układ immunologiczny reaguje znacznie szybciej i jeszcze skuteczniej zapobiega powstawaniu infekcji.

To właśnie ta cecha układu immunologicznego wykorzystywana jest w licznych szczepionkach, w których podaje się jeden lub kilka antygenów wyizolowanych z żywych bądź inaktywowanych drobnoustrojów i bakterii.

Jakie są rodzaje odporności?

Układ immunologiczny odpowiada za odporność organizmu. W praktyce rolę układu odpornościowego można zdefiniować więc jako zdolność organizmu do uniknięcia infekcji oraz zakażenia. Odporność człowieka składa się jednak z dwóch rodzajów – tak zwanej odporności wrodzonej oraz nabytej. Czym się różnią?

Odporność wrodzona to typ odporności, którą każdy człowiek posiada od początku życia. Jest ona warunkowana przez budowę i funkcjonowanie skóry oraz błon śluzowych. Do odporności wrodzonej należą także naturalne odruchy obronne organizmu, takie jak kaszel, kichanie czy łzawienie. Jest to najbardziej podstawowy typ odporności, który  nie jest kierowany przeciwko konkretnym antygenom, bakteriom czy wirusom.

Odporność nabyta jest natomiast tak zwaną odpornością swoistą. W celu jej wytworzenia konieczny jest kontakt z określonym antygenem. O odporności swoistej można więc mówić w sytuacji, w której wykształciła się ona w skutek przejścia danej choroby lub podania szczepionki – czyli wykorzystania opisanej wyżej odporności immunologicznej organizmu.

Przyczyny obniżonej odporności

Czasem dochodzi jednak do sytuacji, które zaburzają funkcjonowanie układu odpornościowego. Spadek odporności nie występuje samoistnie i towarzyszą mu inne czynniki. Jakie? Przyczyny obniżonej odporności mogą mieć podłoże wewnętrzne oraz zewnętrzne:

Czynniki wewnętrzne

Do czynników zewnętrznych powodujących obniżenie aktywności układu immunologicznego zalicza się uwarunkowania genetyczne oraz przebyte choroby.

Uwarunkowaniami genetyczne – przyszła odporność wrodzone kształtuje się u człowieka podczas pierwszych 1000 dni życia.  Odporność ta zależy między innymi od tego, jak odżywia się matka w czasie ciąży. Podczas życia prenatalnego do organizmu dziecka przekazywane są przeciwciała, które jeszcze kilka miesięcy po porodzie chronią niemowlę przed infekcjami i chorobami. 

Przebyte choroby – na właściwe funkcjonowanie układu immunologicznego wpływ mają także schorzenia, takie jak jak alergie, cukrzyca czy mononukleoza.

Czynniki zewnętrzne

Drugą grupą czynników, które mają negatywny wpływ na odporność organizmu jest prowadzony tryb życia. Zalicza się do nich:

  • Niedobór snu – permanentny niedobór snu skutkuje nie tylko gorszym samopoczuciem oraz podkrążonymi oczami. Wpływa także negatywnie na pracę układu immunologicznego. Już po 24 godzinach bez snu organizm ogranicza produkcję limfocytów typu T i zwiększa wydzielanie kortyzolu. Badania przeprowadzone w Kalifornii oraz Pittsburgu potwierdzają, że osoby śpiące 6 godzin i krócej są kilkakrotnie bardziej narażone na infekcje.
  • Brak aktywności fizycznej – regularna aktywność fizyczna pobudza produkcję limfocytów i zwiększa ich aktywność. Obniża także uwalnianie tak zwanych hormonów stresowych. Należy jednak pamietać, że zbyt intensywne treningi także niosą wskazane. Na wzmocnienie odporności lekarze zalecają regularne spacery, bieganie, jazdę na rowerze lub pływanie.
  • Przewlekły stres – obniżona odporność pojawia się w przypadku długotrwałego stresu. Dochodzi wówczas do zaniku grasicy, w której to dojrzewają limfocyty T, odpowiedzialne za tak zwaną komórkową odpowiedź odpornościową.
  • Złe odżywianie – do prawidłowej pracy układu odpornościowego niezbędne są witaminy oraz składniki mineralne. Właściwości immunostymulujące wykazują witaminy A, C, B6, D3, kwas foliowy, selen, miedź, cynk oraz żelazo. Właśnie dlatego tak ważne jest regularne spożywanie warzyw i owoców.  Zalecane jest także ograniczenie żywności wysoko przetworzonej, zawierającej konserwanty, sztuczne barwniki, cukier oraz tłuszcze.
  • Stosowanie używek – obniżona odporność jest jednym ze skutków przewlekłego stosowania używek.  Alkohol ogranicza aktywność limfocytów typu T i wypłukuje ważne dla organizmu oraz ludzkiej odporności witaminy, takie jak A, C, E, B. Palenie prowadzi do powstania wolnych rodników, które skutecznie upośledzają odpowiedź immunologiczną organizmu. Dym papierosowy podrażnia także błony śluzowe dróg oddechowych, przez co szkodliwe patogeny są w stanie wniknąć do organizmu.

Objawy obniżonej odporności

Wiedząc, czym jest odporność oraz jakie są przyczyny obniżonej odporności, możemy poznać objawy. Te mogą być mało niepokojące lub szczególnie uciążliwe.

Częste infekcje i przeziębienia – to sygnał ostrzegawczy, który może sugerować obniżenie odporności. Jeśli często pojawiają się infekcje górnych dróg oddechowych z towarzyszącym kaszlem, katarem oraz bólem gardła to informacja, że odporność uległa pogorszeniu. Warto zwrócić tutaj uwagę na częstotliwość zapadania na różne infekcje. Szczególną uwagę należy zwrócić, jeśli:

  • co najmniej 2 razy w roku występują u nas zakażenia zatok,
  • infekcje występują częściej niż 8 raz w roku,
  • mamy do czynienia z częstym zapaleniem płuc (2 razy w roku i częściej).

Chroniczne zmęczenie – to jeden z podstawowych objawów świadczących o obniżonej odporności, szczególnie, jeśli nie jest ono wynikiem niewyspania czy wykonywania męczących czynności. Chroniczne zmęczenie często jest także wynikiem stresu, który jak wiemy powoduje obniżenie odporności. To znak, że organizm daje sygnał ostrzegawczy.

Zmiany w obrębie jamy ustnej – pojawienie się aft lub infekcji w obrębie jamy ustnej często świadczy o tym, że odporność organizmu jest obniżona. Przykładem są afty na dziąsłach lub języku, świadczące o niedoborze witamin i minerałów. O obniżonej odporności świadczą także pleśniaki w obrębie jamy ustnej.

Problemy żołądkowe i jelitowe – układ odpornościowy ma silny związek z układem trawiennym. Objawy takie, jak ostra biegunka, ból brzucha czy choroby zapalne jelit mogą świadczyć o niskiej odporności. Zaburzenia flory bakteryjnej jelit charakteryzujące się nudnościami, wzdęciami oraz bólami brzucha mogą świadczyć o pogorszeniu się odporności. 

Wysypka skórna – pojawienie się jej na skórze do objaw mało specyficzny, ponieważ bywa także symptomem galerii. Zdarzają się jednak wysypki skórne wynikające ze zmian zachodzących w układzie odpornościowym.

Dłuższe gojenie się ran – stan naszego zdrowia definiuje też to, jak szybko się regenerujemy. Gojenie tkanek jest uwarunkowane prawidłowym funkcjonowaniem układu immunologicznego. W przypadku, kiedy układ odpornościowy nie pracuje prawidłowo, może dojść do powstawania ran przewlekłych lub tworzenia się blizn.

Chcesz dowiedzieć się, jak wzmocnić odporność? Zastanawiasz się, jak dbać o zdrowie dróg oddechowych? Obserwuj naszego bloga oraz nowe artykuły ekspertów FLUIMUCIL.

Back To Top